Dlaczego oddzielna ocena obu obszarów ma znaczenie?
Niektóre doświadczenia mogą wyglądać podobnie, ale mieć różne źródła. Trudność ze zmianą zadania może wynikać z potrzeby przewidywalności, z problemu z uruchomieniem uwagi albo z obu mechanizmów jednocześnie.
Impulsywność, przeciążenie sensoryczne, intensywne zainteresowania, chaotyczna organizacja i potrzeba rutyny mogą tworzyć pozornie sprzeczny obraz. Rzetelny wywiad pomaga zrozumieć, kiedy i dlaczego pojawia się każde z tych zachowań.
Co powinien zebrać specjalista?
Potrzebna jest historia rozwoju, informacje o szkole i relacjach, obecne funkcjonowanie, sensoryka, regulacja emocji, sposób odpoczywania, wzorce zainteresowań, organizacja oraz koszt maskowania.
Warto sprawdzić także sen, lęk, depresję, traumę, używki, OCD i inne stany. Współwystępowanie nie oznacza, że każde doświadczenie musi być wyjaśnione ADHD lub autyzmem.
Jak powinno wyglądać podsumowanie?
Raport powinien osobno uzasadnić wnioski dotyczące ADHD i autyzmu, a potem opisać ich wspólny wpływ na codzienne życie. Przydatne są konkretne zalecenia dotyczące środowiska, komunikacji, organizacji, leczenia ADHD i dalszego wsparcia.
Jeśli pełne rozstrzygnięcie nie jest możliwe, dobra diagnoza wskazuje poziom pewności i proponuje dalsze kroki zamiast udawać jednoznaczność.
Najczęstsze pytania
Czy AuDHD jest osobną diagnozą?
Nie. To popularne określenie współwystępowania ADHD i autyzmu. Formalnie ocenia się oba rozpoznania osobno.
Czy można najpierw rozpoznać ADHD, a później autyzm?
Tak. Często jeden obszar staje się widoczny wcześniej. Nowe informacje mogą uzasadniać szerszą ocenę.
Czy te same testy wystarczą do obu diagnoz?
Nie. Narzędzia i kryteria są różne, a pełna ocena wymaga połączenia kilku źródeł informacji.